‘Projectendier’ Merel Plante geniet van stevige puzzels in interim-opdrachten
Pittige vraagstukken oplossen, projectteams empoweren, in nieuwe AI-tools duiken – dataspecialist en P2P-expert Merel Plante houdt ervan. “De wens om dingen te veranderen en verbeteren, zit van nature in mij.”
Leuke vraag. Ik wil Simon Sinek graag eens spreken, een bekende leiderschapsdenker/auteur (Start with Why). Hij is oprichter van de Optimism Company en heeft ook podcasts waar ik graag naar luister. Hij vertelt daarin dat hij geen fan is van het ‘harde’ Amerikaanse KPI-achtige stelsel, maar juist de lijn volgt van het inspireren van mensen. Als je een sterk team om je heen hebt en er alle vertrouwen in hebt dat zij het goed doen, dan gáán ze ook het goed doen en zullen ze het beste uit zichzelf halen. Ik wil Sinek graag vragen of hij dit van nature altijd al gedacht heeft of in de praktijk heeft ondervonden. Ik vind hem heel inspirerend, in het zacht zijn voor mensen en tegelijkertijd als manager helder en duidelijk zijn in wat je verwacht.
Ja, ik denk ook op ‘zijn’ manier. De mens staat voorop. Natuurlijk heb je een doel waar je naartoe werkt met elkaar, maar het gaat erom dat je probeert om het team altijd te empoweren zoveel mogelijk zelf te doen en zelf met de oplossing te komen. En dat je ze daarin wegwijs maakt en coacht, noem het faciliterend leiderschap.
Dat zijn de leukste en beste opdrachten.
Tja, die energie is er gewoon. Ik sta elke ochtend op met goede zin. Ook heb ik altijd plezier in wat ik doe en als dat er niet is, probeer ik het zo te boetseren dat het plezier er wel in komt. Natuurlijk ervaar ik ook tegenslag. Dan ga ik erop broeden en nadenken over hoe we die kunnen overwinnen. Ik houd van stevige puzzels in opdrachten, rechttoe rechtaan is minder aan mij besteed. Ik haal mijn energie ook uit de teams waarmee ik werk. Dat je op een gegeven moment aan een half woord genoeg hebt, dat ieder plezier heeft in zijn werk en dat het lekker loopt.
Op de middelbare school gingen wiskunde en natuurkunde mij vrij gemakkelijk af. Talen vond ik een worsteling. Ook geschiedenis was een uitdaging, ik ben niet zo goed in feiten onthouden. Dus keek ik al vrij snel richting techniek. Maritieme techniek was een richting die mijn interesse wekte. Wat is dat dan? Kun je daar leren over hoe je boten ontwerpt of hoe je de kracht van een boot op het wateroppervlak berekent? Het hielp ook mee dat ik van zeilen houd.
Ik heb vijf jaar in de maritieme techniek gewerkt bij een onderzoeksbureau, MARIN (Maritiem Research Instituut Nederland), onderdeel van TNO. Op een gegeven moment besefte ik dat ik wel extreem gespecialiseerd was en dat benauwde me een beetje. Ik wilde mijn kennis verbreden en ben toen een MBA gaan doen aan IESE in Barcelona.
Zo’n MBA is veel breder georiënteerd. Bedrijfskunde, hr-processen, marketing, sales, finance, allemaal gebieden die ik tijdens mijn studie niet echt had aangeraakt. Ook toen kwam mijn nieuwsgierigheid om de hoek kijken: hoe werken bedrijven en hoe zorg je ervoor dat je bedrijf goed gaat lopen? Wat voor strategieën kunnen bedrijven hebben en hoe kun je die veranderen of beïnvloeden? De wens om dingen te veranderen en verbeteren zit van nature in mij. Het was een inspirerende tijd waarin ik veel heb geleerd.
Aansluitend ben ik gaan werken bij het consulting-deel van Capgemini, in de supply chain-hoek.
Supply chain aangevlogen vanuit de technische kant ligt mij goed. En zo kwam ik in aanraking met inkoop en met name de IT rondom inkoop; de purchase-to-pay (P2P) processen. Ik zag daar hoe je techniek als enabler kunt gebruiken. Wat ik zo leuk vind aan die ‘bestellen tot betalen’-processen? Nederlandse bedrijven hebben nog nauwelijks een centrale operationele inkoopdesk. Inkoop wordt vaak door iedereen gedaan, iedereen bestelt weleens wat voor het bedrijf. Dat betekent dat je bij de implementatie van P2P-software eigenlijk met de hele organisatie te maken hebt. En dat je het hele bedrijf naar een bepaalde richting toe wilt bewegen. Dat vind ik zo leuk aan mijn vak, die complexiteit en de omvang.
Naast P2P-expert ben ik ook dataspecialist. Hoe kun je bijvoorbeeld met power BI een goede spend-analyse maken? Wat is nodig voor datagedreven besluitvorming? Zulke vragen triggeren mij en ik daar ga ik dan mee aan de slag. Gewoon uit interesse. Zo ben ik nu bezig met hoe AI je kan helpen je vak nog beter uit te oefenen.
Allebei. Tijdens de MBA heb ik het idee opgevat dat ik ooit eens voor mezelf wil beginnen. Ik startte na die MBA in vaste dienst bij Capgemini. Daar heb ik negen jaar gewerkt. Op een gegeven moment dacht ik: volgens mij is nu het moment aangebroken. Ik had net twee dochtertjes en vond mijn werk ongelooflijk leuk, maar was minder geïnteresseerd in alle verplichtingen die horen bij het werken in een grote consultancyfirma.
De stap om voor mijzelf te beginnen, vond ik vrij makkelijk. Ik had negen jaar ervaring als consultant en al een redelijk netwerk. In een van mijn interim-opdrachten ben ik mijn toenmalige compagnon van Grippr tegengekomen. Hij was op dat moment een opdrachtgever en vroeg: ‘Zullen wij samen een bedrijf starten?’ Dat vond ik heel leuk, dus dat zijn we gaan doen.
Na vijf succesvolle jaren ben ik uit Grippr gestapt. Het bedrijf ontwikkelde zich steeds meer richting detachering, terwijl ik in projecten wilde blijven. Ik ben nu eenmaal een projectendier. Er is een begin en een eind, de pittige dingen die je tegenkomt, waarvan je denkt: hoe ga ik dit oplossen? De tijdsdruk, de spanning bij het live gaan van een applicatie, het stakeholdermanagement, alle ballen die je in de lucht moet houden en de successen die je samen deelt. Ja, ik heb het leukste werk dat er is. Dat doe ik nu weer vanuit mijn eigen BV.
De tools en technieken die je leert in consulting, gebruik ik nog dagelijks in de opdrachten die ik doe. Het inzoomen en dan weer verbreden, op het grote helikopterveld kijken, vervolgens diep inzoomen en dan weer opstijgen. De combinatie van technische, analytische en consulting skills brengt mij veel.
In de weken rondom de livegang van een implementatie zit je dicht op je projectteam en dan zijn er momenten waarbij je positief verrast kunt worden doordat het team bijvoorbeeld opeens allerlei ‘rotklusjes’ oppakt. Echt samenwerken naar dat ene doel, verantwoordelijkheid voelen voor het geheel en deze ook nemen. Dat zijn prachtige momenten. Dus blijf altijd nieuwsgierig naar de mensen om je heen. Wat drijft ze, waarom willen ze wel of niet meebewegen, hoe halen we het beste uit elkaar? Daar ben ik erg mee bezig. Deze eyeopener lijkt een open deur, maar het belang van een goed werkend team wordt nog vaak onderschat.
Ik heb twee adviezen. Het eerste is een praktisch advies dat ik zelf kreeg van een vriend: zorg ervoor dat je een financiële buffer van vijf maanden hebt. Dat betekent dat je het drie maanden kunt proberen en, als het niet lukt, twee maanden de tijd hebt om te solliciteren. Zo simpel is het. Ik heb dit zelf ook zo toegepast en ja, natuurlijk had ik barrières om te overwinnen: hoe ga ik beginnen, wat ga ik doen, wie ga ik benaderen? Die zijn er altijd, maar als je daarin blijft hangen, gebeurt er weinig. Dus op deze manier maak je het starten als interim-manager heel praktisch.
Mijn tweede advies is – en ook deze pas ik zelf nog steeds toe –: lever op je eerste dag altijd iets. Een template, een observatie, een eerste indruk. Het maakt niet uit. Maar zorg ervoor dat je iets communiceert en iets oplevert naar je opdrachtgever op dag één. Dat geeft vertrouwen. Het zorgt ervoor dat hij of zij denkt: o, gelukkig, we hebben een goede in huis gehaald. Je opdrachtgever huurt misschien wel voor het eerst iemand in en heeft daar heel hoge verwachtingen bij. Dan is het fijn wanneer je meteen iets kunt neerleggen waarmee je laat zien dat hij of zij een goede keuze heeft gemaakt. Vertrouwen is essentieel.
Grappig, ik vind dat ik best in een hokje te stoppen ben, namelijk dat van P2P-expert en dataspecialist. Maar ik snap wel wat je bedoelt. Ik heb een redelijk uitgebreid profiel en kan inderdaad allerlei soorten projecten en interim-klussen aan.
Soms komen er opdrachten op mijn pad waar heel specifieke expertise voor nodig is, dat kan een uitdaging zijn. Tegelijkertijd heb je altijd wel een laatje dat je open kunt trekken waar je die ervaring hebt opgedaan.
Dan kom ik toch uit bij de livegangen in projecten die ik gedaan heb. Dat vind ik successen omdat het dan echt tastbaar wordt waar we met elkaar naartoe gewerkt hebben. Het moment dat de knop omgaat en we bijvoorbeeld stoppen met de handmatige invoer van facturen. Dat het voor het eerst digitaal via het nieuwe systeem loopt. Dat zijn voor mij spannende momenten die ik niet snel vergeet. Tijdens de covid-periode was er ook een livegang. Toen hebben we aan de Raad van Bestuur van dat bedrijf gevraagd of we alsjeblieft fysiek aanwezig mochten zijn, want we wilden naast de helpdesk zitten die de dagelijkse vragen binnen zouden krijgen om ter plekke te kunnen handelen wanneer nodig. Die toestemming kregen we. Wij zaten in een bijna verlaten gebouw, met alleen vijftien man van de helpdesk en wij met vijven. Na afloop kregen mijn team en ik van de helpdesk terug dat dit de meest soepele livegang was die ze ooit hebben gehad, van welk project dan ook. En zij maakten er best wel wat mee. Zulke projecten zijn de pareltjes uit mijn carrière.
Ik zie AI als een enorme kans. Zeker nu ik als zelfstandige werk, zie ik AI als een tool om McKinsey-achtige kwaliteit te kunnen leveren. Opeens heb ik toegang tot allerlei informatie die ik eerder niet zo makkelijk voorhanden had. Nu ben ik ook ‘agents’ aan het bouwen. Ik zet met name de tools en technieken vanuit de consultancy om in een ‘agent’. Een voorbeeld. Als ik een opdrachtomschrijving maak, werk ik graag volgens de situatie-complicatie-vraag-antwoord (SCQA) methodiek. Die geeft heel kort een beschrijving van de situatie. En waar we naartoe willen en waarom. Het is belangrijk om dan iedereen op dezelfde golflengte te krijgen. Daarvoor ontwikkel ik een agent die mij de juiste vragen stelt, zodat ik binnen vijf à tien minuten een heel uitgewerkte SCQA heb opgezet. AI-tools en -technieken pas ik dus heel praktisch toe.
Daar nieuwsgierig naar blijven én bijblijven vind ik belangrijk, zodat je echt waarde kunt toevoegen in je vak.
Jawel, die zijn er. Toch spreek ik mondjesmaat nog mensen die vinden dat ze ‘er iets mee moeten’ maar AI vooral gebruiken als een veredelde zoekmachine. Met hen ga ik het gesprek aan om te laten zien dat AI op een aantal vlakken je werk gemakkelijker kan maken.
In P2P-opdrachten start het eigenlijk met de eenvoudige dingen. Een onderdeel van een project is vaak dat je processen moet bouwen. Die kun je nu gewoon inspreken of uitschrijven in bijvoorbeeld ChatGPT, die vervolgens een prompt maakt die je kunt inlezen in een proces-tool. Dan heb je binnen, zeg twintig minuten een eerste ruwe versie. Je moet er natuurlijk zelf nog veel aan doen, maar je hebt een basis waar je prima mee verder kunt. Dat is echt een versneller.
Dat is dubbel. Als vrouwelijke student in maritieme techniek was het prima. Toen ik ging werken, merkte ik voor het eerst dat er als vrouw anders naar mij werd gekeken. Dat verraste me, want dat had ik tijdens de studie niet ervaren. Ik merkte het vooral in de Nederlandse maritieme techniek, eigenlijk nooit in het buitenland. Als ik met buitenlanders werkte, dachten die: het is een ingenieur van een gerenommeerd onderzoeksinstituut, dus dat zit wel goed. Nederlanders onderwierpen mij vaak aan een kruisverhoor. Om te checken of ik echt wel de credentials had. Tijdens mijn MBA was de man-vrouwverhouding 70/30, een verdrievoudiging van wat ik gewend was! Daar heb ik geleerd dat je heel prima een vrouw met ambitie kunt zijn, met een eigen mening, dat je ergens voor mag staan. Een verademing.
Ik heb ongelooflijk veel bewondering voor en werk graag samen met vrouwen die zichzelf zijn en kwetsbaar durven te zijn. Die durven te zeggen dat ze naar huis gaan omdat hun kind ziek is. Die hun gezin vooropstellen. Vaak zien zij hun team ook als een onderdeel van hun gezin. Althans, zo gaan ze met het team om. Ik omarm vrouwen trouwens in alle rollen. Sisterhood noem ik dat. Elkaar steunen waar mogelijk.
Verandering is in mijn beleving de enige constante. Jij en ik veranderen ook, we worden ouder, grijzer, wijzer.
Ik vind het ingewikkeld om te zeggen dat mensen zich moeten aanpassen aan de verandering. Ik zie het als een keuze of je ergens in meegaat of niet. Wanneer ik naar mijn werk kijk, zit in ieder project verandering. Ik probeer het altijd zo te brengen dat die verandering een natuurlijke, volgende stap zou zijn. De meeste mensen omarmen het dan, maar er is altijd een aantal dat weerstand heeft. En dat is prima. Als je het maar weet.
Ik weet dat er een nieuw wettelijk toetsingskader voor de beoordeling van zelfstandigheid in de maak is, die vooraf de regels vaststelt in plaats van dat je achteraf gecorrigeerd wordt. Dat juich ik heel erg toe.
Het lijkt nu een beetje op voetballen waar halverwege de wedstrijd de buitenspelregel anders wordt. Ja, dat is heel ingewikkeld voetballen.
Tegelijkertijd vind ik – en dat is misschien wat minder vriendelijk naar opdrachtgevers toe – dat wanneer een opdracht niet te definiëren is als een losstaande opdracht, je dan gewoon handjes nodig hebt en iemand in dienst moet nemen. Wil je als organisatie een interim-manager inzetten, dan moet je in staat zijn de opdracht zo te omschrijven dat deze zelfstandig uit te voeren is door een professional. Toen ik laatst startte bij een opdrachtgever, wilden ze een computer voor me regelen. Heel attent, maar zo werk ik niet. Als externe gebruik ik mijn eigen laptop. Zo hoort het ook te gaan als je interim-manager bent.
Ook vind ik dat je als opdrachtnemer goed moet kijken naar de opdracht: is dit echt een interim-managementopdracht die voldoet aan de huidige DBA-spelregels? Het is goed om elkaar, opdrachtgever en interim-manager, daarin scherp te houden.
Het onderzoek van 2026 is gestart. Bent u actief als zelfstandig interim manager, dan kunt u meedoen. Deelname is anoniem.
